CENTRUM TERAPII POZNAWCZO-BEHAWIORALNEJ WROCŁAW

Czterej jeźdźcy Apokalipsy – czyli jak można przewidzieć rozpad związku

W każdej relacji miłosnej zdarzają się trudne chwile. Zgodnie z badaniami Bramlett i Mosher z 2002 r. aż 43% par rozwiedzie się w ciągu pierwszych 15 lat małżeństwa, natomiast w przypadku zawarcia małżeństwa po raz drugi prawdopodobieństwo rozpadu związku jest jeszcze wyższe.

John Gottman i jego współpracownicy wykazali, że rozwód czy też rozpad związku miłosnego można przewidzieć z dokładnością do 96% poprzez identyfikację obecności lub nieobecności kilku zachowań partnerów względem siebie nawzajem. Zachowania te zostały nazwane przez Gottmana mianem Czterech jeźdźców Apokalipsy:

Krytyka

Niedocenianie partnera i nieustanna krytyka jest jednym z głównych przyczyn rozpadu związku. Partnerom bardzo łatwo przychodzi wzajemne wytykanie błędów i zauważanie przejawów negatywnego zachowania u drugiej osoby. Niestety krytycyzm toruje drogę innym niebezpiecznym zwiastunom rozpadu związku. Osoba, która jest ciągle krytykowana czuje się odrzucona, zraniona i atakowana, co ponownie może nasilać spór, bo nie sprzyja przejawianiu pozytywnego zachowania względem osoby krytykującej.

Pogarda

Pogardliwe odnoszenie się do partnera jest według Gottmana najsilniej związane z szybką decyzją o rozwodzie wśród małżonków. Brak szacunku, sarkazm, wyśmiewanie oraz używanie wulgarnych określeń w stosunku do partnera świadczy o uważaniu go za gorszego od siebie. Powtarzając okazywanie pogardy w związku wzmacnia negatywne myśli o partnerze i postrzeganie go przez pryzmat używanych względem niego negatywnych określeń.

Postawa obronna (defensywność)

Poczucie bycia niesprawiedliwie traktowanym, nieustannie krytykowanym i niedocenianym powoduje, że partner zaczyna się bronić, co jest naturalnym odruchem. Jednak gdy proste pytanie jest odbierane jako atak, a tłumaczenie się nagle przeradza się w kontratak sytuacja zaczyna wymykać się spod kontroli. W przejawianiu postawy obronnej główną rolę odgrywają negatywne emocje, które nasilają konflikt między partnerami.

Obojętność

To wycofanie się z relacji jako sposób na uniknięcie konfliktu. Partnerzy stosujący obojętność mogą myśleć, że starają się być „neutralni” oraz „ponad to”, jednak takim zachowaniem zamiast bliskości i zrozumienia przekazują drugiej osobie dezaprobatę, lodowaty dystans oraz rozłąkę. Przejawy obojętności to najczęściej: unikanie kontaktu wzrokowego, zmiana tematu, ignorowanie, uporczywe milczenie, nie odpowiadanie na zadane pytania, udawanie, że jest się zajętym czymś bardzo ważnym, brak czasu dla partnera. Obojętność zwykle wiąże się z ucieczką przed negatywnymi emocjami, konfrontacją z partnerem, czy też rozmową o problemie.

Zanim więc przemknie myśl o rozstaniu warto jest zawalczyć o związek. Rozpoznanie oraz nazwanie tych zachowań i wzorów postępowania w relacji to bardzo ważny pierwszy krok w odbudowywaniu wzajemnego szacunku. Warto pamiętać też o tym, że niezwykle łatwo zauważa się błędy partnera, o wiele trudniej przychodzi wykrycie i przyznanie się do własnych.
Dla partnerów zmęczonych długotrwałą walką bez rezultatów często ostatnią deską ratunku bywa terapia par. Terapeucie daleko jednak do roli sędziego rozstrzygającego kto zawinił. Terapeuta po wysłuchaniu historii partnerów przybiera raczej rolę trenera, który pomaga partnerom określić ich motywację i oczekiwania, wyznaczyć wspólne i realne cele oraz podpowiedzieć co z tego co robią pomaga, a co utrudnia ich realizację.

Bibliografia
Gottman John M. Silver Nan (2014) Siedem zasad udanego małżeństwa. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

FaLang translation system by Faboba