CENTRUM TERAPII POZNAWCZO-BEHAWIORALNEJ WROCŁAW

WIELKI CZARNY PIES - DEPRESJA 

boerboel 739744 1920

 

Słowo depresja stało się bardzo popularne, a zarazem nadużywane w dzisiejszych czasach, nierzadko na określenie chwilowego smutku spowodowanego utratą pracy czy zakończeniem związku. Tymczasem depresja jest poważną chorobą, która powoduje cierpienie i której nie należy lekceważyć. Nieleczona może prowadzić do stanu, w którym człowiek nie potrafi wykonać najprostszej czynności (np. wstanie z łóżka, umycie się, ubranie itp.) i pojawiają się zagrażające życiu myśli samobójcze, ponieważ osoba nie widzi szans na polepszenie własnego stanu.

graph

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), depresja jest najczęściej występującym zaburzeniem psychicznym oraz czwartym najpoważniejszym problemem zdrowotnym. Statystycznie na depresję cierpi co dziesiąty Polak. Dwa razy częściej zapadają na nią kobiety niż mężczyźni (zaburzenia hormonalne, występowanie depresji poporodowej), jednak należy wziąć pod uwagę fakt, że mężczyźni rzadziej niż kobiety udają się do specjalisty. Szacuje się, że w 2020 roku depresja będzie drugą, po chorobie niedokrwiennej serca, najpowszechniejszą chorobą na świecie.

calendar

O depresji mówi się wtedy, gdy stan przygnębienia i obniżonego nastroju trwa dłużej niż dwa tygodnie. Charakterystyczne objawy depresji to:

list

  • Częste odczuwanie smutku, lęku, niepokoju, wewnętrznej pustki, złości, poczucia winy.
  • Zwiększona drażliwość, nieustające zmęczenie.
  • Postrzeganie siebie jako osoby beznadziejnej, bezradnej i bezwartościowej. Przypominanie sobie swoich błędów i porażek życiowych, pojawianie się myśli samobójczych.
  • Utrata zainteresowania działaniami, które kiedyś były przyjemne, zaniedbywanie obowiązków w sferze prywatnej i zawodowej. Trudności w relacjach, izolowanie się od otoczenia.
  • Objawy z ciała: zmniejszony lub zwiększony apetyt, złe samopoczucie fizyczne, dolegliwości bólowe, dolegliwości ze strony układu krążenia, spadek libido, bezsenność lub nadmierna senność.
  • Pogorszenie funkcji poznawczych: problemy z koncentracją, zapamiętywaniem szczegółów lub podejmowaniem decyzji.

Aby rozpoznać depresję, wymienione wyżej cechy muszą osiągnąć natężenie istotne klinicznie. Nie zawsze myśli samobójcze są objawem depresji (mogą również występować w przebiegu leczenia uzależnienia od alkoholu, czy u osób z nieprawidłowo ukształtowaną osobowością). Dlatego też depresję zawsze rozpoznaje specjalista (lekarz psychiatra, psychoterapeuta), biorąc pod uwagę całokształt stanu psychicznego danej osoby.

mind gears

Przyczyny występowania depresji nie są do końca znane badaczom. Zakłada się, że przyczyny mogą być różne: biologiczne, genetyczne (podatność na zachorowanie) i bezpośrednie wyzwalacze w postaci stresu. Przez wiele lat uważano, że zaburzenie równowagi chemicznej w mózgu, serotonina i dopamina odgrywa największą rolę w powstawaniu depresji u danego człowieka, jednak ostatecznie hipotezy te nie uzyskały jednoznacznego potwierdzenia w badaniach. Często za przyczynę występowania depresji podaje się również nieprawidłową lub utraconą relację z ważną osobą z dzieciństwa, czy błędy wychowawcze rodziców.

Psychologicznymi przyczynami depresji mogą być m.in.:

  • negatywny sposób myślenia o sobie i o świecie,
  • uporczywe obwinianie się za porażki,
  • wspominanie raczej złych wydarzeń niż szczęśliwych,
  • odkładanie problemów, nie podejmowanie prób rozwiązania ich,
  • błędne koła zachowań i myślenia depresyjnego (np. wycofanie i bierność prowadzi do wniosku „jestem do niczego, bo nic nie robię”, co wzmaga wycofanie i depresyjny nastrój)

Osoba doświadczająca depresji w czarnych barwach widzi siebie, świat i przyszłość. Takie potrójne „czarnowidztwo” amerykański psychiatra Aaron Beck nazwał triadą depresyjną. Opracował test, który do dziś jest wykorzystywany do oceny nasilenia depresji u chorych i może pomóc w określeniu ryzyka popełnienia samobójstwa.

refresh arrow

Depresja może mieć tendencję do nawracania, co jest szczególnie niebezpieczne gdyż każdy następny epizod depresji zwiększa ryzyko wystąpienia kolejnych nawrotów. Wymaga leczenia, ponieważ istnieje wysokie ryzyko, że sama nie ustąpi i może się odnawiać.

 two persons talking sharing sitting on a tablepill

Najskuteczniejsze leczenie depresji polega na zastosowaniu odpowiednich leków zapisanych przez lekarza oraz systematycznej psychoterapii. Udowodniono wysoką skuteczność stosowania terapii poznawczo-behawioralnej w przebiegu leczenia zaburzenia depresyjnego. Terapia ta jest krótkoterminowa, ukierunkowana na zmianę negatywnego postrzegania siebie i świata przez chorego, ma z góry założoną jasną strukturę spotkań oraz opiera się na współpracy pacjenta i terapeuty.

Link do  przydatnej animacji na temat depresji z polskimi napisami: https://www.youtube.com/watch?v=d6_8eLGW9hg

FaLang translation system by Faboba